Watenasî û wateguherîn (kitêb)

 

Watenasi

PÊŞGOTIN

Armanca serekî ya vê kurtekitêbê nasandina watenasiyê (mananasî, semantîk, bi inglîzî semantics) ye ku beşeke serekî ya zimannasiyê ye.

Piştî pêşkêşkirina watenasiyê, em ê herwiha cih bidin wateguherînê (managuherîn, bi inglîzî semantic change) jî anku çawaniya guherîna wateya peyvan û sebebên wan guherînan.

Ji bilî nimûneyên mişe û zehf yên nav tekstên beşa watenasî û watenasiyê, em ê li dawiyê jî peyva kurdî “ciwan” li gel wateyên wê yên cuda (1. xort, genc û 2. spehî, bedew, xweşik) bi berfirehî wek diyarde û fenomeneke watenasî û wateguherînê pêşkêş bikin.

 

Vekin û bixwînin!

 

NAVEROK
PÊŞGOTIN.. 5
  1. WATENASÎ 6
1.1.      DESTPÊK. 6
1.2.      WATENASÎ ÇI YE?. 7
1.3.      WATENASIYA PEYVAN.. 7
1.4.      TAYBETMENDIYÊN WATEYÎ 8
1.5.      TÊKILIYA PEYVAN.. 9
1.6.      HEVWATETÎ (Sînonîmî) 11
1.7.      DIJWATETÎ (Antonîmî) 14
1.8.      PIRWATETÎ 15
1.9.      NÛWATETÎ (neosemî) 18
  1. WATEGUHERÎN.. 19
2.1.      DESTPÊK. 19
2.2.      DU WATEYÊN WATEGUHERÎNÊ. 20
2.3.      AWAYÊN WATEGUHERÎNÊ. 21
2.3.1.       Berfirehbûn. 21
2.3.2.       Bertengbûn. 22
2.3.3.       Hilkişîn. 23
2.3.4.       Daketin. 24
2.3.5.       Şibandin yan mecazî 25
2.3.6.       Jêxistin. 27
2.3.7.       Hevfehmî 28
2.3.8.       Xurtbûn. 29
2.3.9.       Lawazbûn (meiosis) 29
2.3.10.    Bêqîmetkirin, heqaret. 30
2.3.11.    Xweşkirin. 31
2.3.12.    Mubalexe, mezinkirin. 32
2.3.13.    Lîtotes. 33
2.3.14.    Îronî 34
2.4.      SEBEBÊN WATEGUHERÎNÊ. 34
2.4.1.       Hokarên der-zimanî 35
2.4.1.1.        Guherînên aborî 35
2.4.1.2.        Bawerî 37
2.4.1.3.        Kultûr û tabû. 38
2.4.1.4.        Teknîk. 39
2.4.2.       Sebebên zimanî 41
2.4.2.1.        Wekhevîtiya wateyan. 41
2.4.2.2.        Berdewamiya wateyan. 42
  1. WATENASÎ Û WATEGUHERÎNA PEYVA CIWAN.. 44
3.1.      DESTPÊK. 44
3.2.      PIRWATETIYA PEYVA ”CIWAN”. 45
3.3.      HEVWATEYÊN PEYVA ”CIWAN”. 46
3.4.      ”CIWAN” DI ZIMANÊN LÊZIM DE. 47
3.5.      WATEGUHERÎNA PEYVA ”CIWAN”. 48
3.6.      Wateguherîna hevwateyên ”ciwan”ê. 49
3.7.      SERENCAM… 53
 

 

Vekin û bixwînin!

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s