KURDÎZAR: ferhenga soranî-kurmancî: J

 

husein

Ev beşek ji ferhenga soranî-kurmancî ya Husein Muhammedî ye. Xetik (_) li jêr R tê maneya R-ya şidandî, li bin L î wateya L-ya qelew dide, li bin H tê maneya H-ya wek di peyva “heft” de (ح).

 

J j  ژ

jaj jaj, giyayek e têkilî nav penîrê vexewixandî dikin û jajî jê çêdikin

jajik benîşt, qacik, jajik, qaçik cûtek

jakan (cil) qirmiçîn, qermiçîn, qurmiçîn; (gul) çilmisîn

jakandin (cil) qirmiçandin, qermiçandin, qurmiçandin; (gul) çilmisandin

jakaw (cil) qirmiçî, qermiçî, qurmiçî; (gul) çilmisî

jale jale, kerkujk, darek yan deviyek jehrî ya her-şên e bi gulên geş yên spî yan pembe (pîvazî) yan sor

jan jan, êş, azar, ezyet

jandar jandar, bijan

janeser janeser, serêşî, êşîna serî

janesik zikêşî, êşîna zikî

jar jar, jehr, jehrî, zehr

jaraw jarav, jehrav, ava jehrî

jarawî jarawî, jehrawî, bijar, bijehr, jehrkirî

jarber jarber, jehrber, antîtoksîn

jark (gulûgiyayên) pirrsalî, gulûgiyayê di salekê de namirin lê zivistanê di bin berfê ve dimînin û dîsan biharê jiyana xwe didomînin

jarqende jarqende, jehrqende, nîkotîn

jarûjeng rikmane, dijberî, kerb, kîn

jawejaw dengûdor, qerebalix, geremol, dengên bilind û tevlihev

jek (şîrê) terrezak, şîrê yekem yê piştî zana sewalan. Ji şîrê terrezak ne mast lê firû wiha çêdibe: şîrê terrezak têt germkirin û bêyî bêt hêvênkirin dihêlin ta bicemide û piştî cemidî têt xwarin.

jem 1) xwarin, zad (t ya danek / demek diyar, wek: taşt / firavîn / şîv) 2) xizmet; alîkarî 3) bicîkirin; bicîanîn

jemk mastê dew jê çêdikin

-jen -jen, paşgirek e bo çêkirina peyvên nû bi wateya “ya / yê lê dide”: defjen defjen, kesa/ê li amûra muzîkê defê dide, deholjen deholjen, kesa/ê li deholê dide

jendin 1) jenandin 2) şilqandin 3) hejandin; qeliqandin, livandin, lebitandin

jeng jeng, zeng, jengarî

jengar (1) jengar, jengdar, zengar, zengdar, jengî, bijeng, tişta bandora jengê lê bûye

jengar (2) birrek hejîran e

jengalî şînî tarî, şînî xwerû

jengawî jenggirtî, jengawî, tişta di bin jengê ve maye

jengdar bn jengar

jengin bn jengawî

jenîn bn jendin

jeqnebût ziqnebût, darek bi fêkiyê jehrewî ye. Herwa wek peyvek tal yan nifrîn yan dijûn têt bikaranîn û wateya wê nêzî “quzilqurt” û “jehremar” e

jêr bin; jêr

jêrberan derazînk, bilindeka li ber deriyan

jêrçepoke serşorr, ruhkole, neazad, neserbilind

jêrdest bindest, neazad, neserbixwe, kesa/ê / welatê û hwd yê di bin destê hinên dî ve

jêrdestî bindestî, rewşa yên bindest tê de dijîn

jêrewe jêrve, berev jêr, ber bi aliyê jêrî / binî ve

jêrewenan ji bin ve rakirin, ji bin ve pûç kirin, ji reh û rîş ve hilkişandin, ji qop hilkêşan

jêrîn bn jêrû

jêrkenare jêrenot, binnivîsk, nîşeyên / ravekên / şiroveyên li binê her rûpelî yan li dawiya nivîsarê bi tîpên hûr tên danîn

jêrpê binpêk, kursîka mirov rûniştî piyên datîne ser daku xwîn li piyên bilindkirî bigerre

jêrpiyale binkask, binpiyalok, sênîkoka piyaleyekê / fincanek datîne tê de daku cihê kefçikê têkvedanê û belkî şekira kabik hebe û belkî ji ber germiya çayê û germbûna piyaleyê baştir e mirov li şûna piyaleyê dest biavêje wê sênîkokê ku jê re binkask tê gotin

jêrser balguh, balîf, balîfk, binserk

jêrtîp bintîp, kontrol, dîsîplîn

jêrû jêrî, jêrîn, binî; başûr

jêrûzeber serobin, tevlihev

jêrzemîn binerd, binax

jêrzemînî binerdî, binaxî

jilêwandin şarandin, lê sor kirin, kiş kirin, kişkişandin

jilêwe kiş, kişkirin, şarandin, lêsorkirin, kişkişandin

jimar jimar, hejmar; hesab

jimardin jimartin, hejmartin, hijmartin

jimare jimar, hijmar, hejmar, nimre, reqem

jimaregir jimaregir, hesabgir, kesa/ê karê jimartina / hesabkirina lêçûn û dahateyan dike

jimaregirî jimaregirî, hesabgirî, jimartina / hesabkirina lêçûn û dahateyan

jimareyî jimareyî, jimarî, tiştê bi jimaran / hejmaran e

jimarkar jimarkar, makîneya hesabkirinê

jimarko hiljimar, statîstîk, jimarko

jimaryar bn jimaregir

jimêre jimêre, di matematîkê de beşa jimare û jimartina wan

jin jin, pîrek, kabanî, kevanî, jinik

jinane jinane, mîna jinan; ya / yê / yên jinan

jinanî jinanî, jinok, serjin, jinik, nemêr, nezelam

jin-be-jin pêguhorkanê, jin-bi-jin (t dema zavayek xwişka xwe dide birayê jina xwe û wa du malbat li hev tên bêyî ku next / qelen ji hev bistînin)

jineşa şabanû, jina şah / padişah / qral / melik

jinewtin bn bîstin

jinêtî jinî, jinîtî, jinbûn

jinxuşk, jinxwişk diş, xwişka jina kesekî

jiwan bn juwan

jiyan jiyan, heyat; jîn

jiyanewe vejîn, vejiiyan, dîsan sax / jîndar bûn, dîsan geş bûn

jiyandin jiyandin, wa parastin ku sax bimîne; bi hestekê / di rewşekê de jiyan

jiyandinewe vejandin, vejiyandin, dîsan jîndar / geş / sax kirin

jiyanî jiyanî, hindî jiyanê giring

jiyar jiyar, bingehîn, pirr giring / fer / mihim

jiyarî jiyarî, debara / îdareya jiyanê

 bn jiyan

jîhatin pêşketin, peresîn, firajî

jîjk bn jîşk

jîlemo xwelî (t ya germ / sor)

jîn bn jiyan

jîname jînname, jiyanname, jînenîgar, bîbliyografî, çîrokjiyan, çîroka jiyana kesekê/î

jîndar jîndar, sax, nemirî; saxlem

jîndarî jîndarî, saxî, nemirinî; saxlemî, tenduristî

jîr 1) jîr, ya / yê dikare / dişê (zû yan bi asanî) tê bigihe / fam bike 2) aşt, tena, rehet, tebitî, vehewayî (t zarok dema nagirî)

jîrane 1) jîrane, bi jîrî, wek jîran 2) aştane, tenayane, wek yên aşt / tena

jîrbêj jîrgo, (mirova/ê) bi mantiqî / lojîkî karên xwe dike

jîrbêjane jîrgoyane, wek jîrgoyan

jîrbêjî jîrgoyî, mantiq, lojîk

jîrî 1) jîrî, hêza / şiyana têgihîna / famkirinê (t zû yan bi asanî)

jîrkele aşt, tena, rehet, tebitî, vehewayî (t zarok dema nagirî)

jîşk jûjî, jûje, jîjo

jîwar jîwar, pozîsyon, rewşa / pileya mirovek di jiyana xwe de tê de

jîy… bn jiy…

jor bn jûr

juwan jivan, soz, randevû, hevdîtin, dîdar

juwanga jivangeh, hevgeh, cihê hevgînê, cihê gihiştina hev

jûr (1) ode, mezel, hode, çavî, jore

jûr (2) jor, serî, silal; bakur; super

jûran demsala nivistina / raketina / razana li hindirr, dijw. heywanan

jûrewe hindirr, jor, jorve, hundurr

jûroçke çavî, hucre, odek, odeya biçûk

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s