Gerdnîş le Kurdî Kirmaşanî

Ji: Kovara Kanîzar, hejmar 2

____________________________________

Řizgar Behadur

Rizgar

Gerdnîş[1] wite[2]yg e nîşî e lay yey temamker nawî[3]. Gerdnîş tüenî werce temamkerege bay ya le düay temamkerege bay, herleywa gerdnîş tüenî bû e du beş û binîşî e dewr temamkerege. Eger gerdnîş werce temamker bay we pî üşin wernîş[4], eger le düay temaker bay we pî üşin piştnîş[5], bełam eger le her du lay temamkerege cî bigrî we pî üşin dewrnîş[6].

Desey gerdnîş[7] her ew cûre ki le nawegeyew dyar e, deseyg e ser[8]î gerdnîşîg e. desey gerdnîş le gerdnîş û desey nawîg[9] duris bû. Le řü ředenasî[10] le gişt zwaneyl bineway desey gerdnîş cûr yek nîe û le her zwanîg řiz[11] gerdnîş û desey naw güřyey. Le biřîg le zwaneyl cay gerdnîş ha werce desey naw û le biřîg tir desey gerdnîş kefî e düay desey naw.

 

Le Kurdî Kirmaşanî î gerdnîşeyle dîrîm:

Eřa

Le

Lebarey

Ta

We

Wegerd

E (kuł kiryay le, eřa, we)

Eřa ewey bizanîm gerdnîş le naw cumłe kefî e kûre, bayed biûřîm e peykerey zwanî[12] Kurdî Kirmaşanî ta bünîm herkam le î gerdnîşeyle kefin e kam lay desy naw.

Eřa:

  • Îre cay xasîg eřa wisan nîe.
  • Tereylîegan eřa kûre çin?
  • Řixî şî çya biçû eřa mał.
  • Çîn eřa cayg ne serma bî, ne wirsyerî û ne jan.
  • Ew îş nîşt û weserhat xuey eřa bawejinegey
  • Tun îş meteł xued eřa î wîlkane büş.
  • Carî zü e eřa qise kirdin.
  • Bün î biłfincige tway biçû eřa !

Le:

  • Le her zwanîg du cûr deň dîrîm.
  • Imşew dî bayed le îre biçîm e řîew.
  • Kule le sayeřîg hełajyaü.
  • Agir le şeweyl serd Xirs û merdimegey germew kirdya.
  • Düetege kemřü bî û heyway, bełam yey liň le kewşeganî men e cî.
  • Fere le gyanewereyl ew dewrgird îşe hatin.
  • Le zanîd dinya ha des kî?

Lebarey:

  • Herkes tüenî lebarey kar xuey çişt binüsî.
  • Lebarey ewe, ki mirdin çe s, duktur Lanza üşî wextîg mirîm ducare hełewgerdîme ser binçîney xueman.
  • Bizgîr tüenî lebarey nirx kawiř û mîe qise bikey.
  • Deňnasî liqîg e le zwannasî giştî ki lebarey deňeyl zwan qise key.
  • Dîdgay durisîg lebarey elifba le wer des neü.
  • Xerûşk le nway gyanewereyl tirek daşt lebarey suretî gezaf diya.

Ta:

  • Düet bîçare bedbextî le ser ta pay
  • Min ta î qełbezene nekuşim, nîetyem e deyşt.
  • Îme her le şewekî ta îware dinya neym e jîr pa.
  • Bawejinegem her le şewekî ta îware kar we kûłim kîşya.
  • Nîşt weserhat xuey le ser ta bin eřa wîlkanege bas kird.
  • Twasya wegerd ew xurd û xurake ta axir zimsan
  • Her le şewekî şefeq ta dukut şewar teqey desî tyey.

We:

  • Twasyam bizanim çenîg we çû ta dûşmen bünîm.
  • Min we serey kes nîm.
  • We des xuey şî luqme na demî.
  • Kes dî pełeňege we çew
  • Zûrdan îş xû we min nîeřesî.
  • Her le î řûjeyle we arezûd řesîd.
  • Biraî we xün
  • Ew małe we diłim nenîşt.
  • We dergay Xuda nałim hemîşe.

Wegerd:

  • Le ser çe wegerd minałeged ceřbas keyd?
  • Tüenîd wegerd tereylîegan biçîd.
  • Kuna qeüeganî wegerd gunî û peřû kipew kiryaü.
  • Hergiz wegerd ayimeyl gewc bas neke.
  • Şay Kûsegan le lay tafîg we xueşîew wegerd jinegey
  • Inca pyage wegerd ew çukułeyle ser teweregey siftew kird.
  • Inca fikir kird xas e çen kelîme îş wegerd dałigyan qise bikey.
  • Hemîşe û le gi cayg wegerd minałegandan we Kurdî qise biken.

E (kuł kiryay le, eřa, we):

  • Hełbet hîç e pişîege nîetyey. (we)
  • Min bayed biçyam e ew des pîłege. (eřa)
  • Min qeyrîg wisim û inca kefim e řî. (we)
  • Min nûřîm e ew des awege. (we)
  • Ne kes çiştîg e sen û ne kes îş qurûşîg na desî. (le)
  • Min zełem e lîd çû. (le)

Ta îse her ew cûre ki le ew nimûneyl bane dyare, le Kurdî Kirmaşanî gerdnîş hemîşe nîşî e werce desey naw. Inca tüenîm büşîm, le bawet gerdnîşew, Kurdî Kirmaşanî wernîşî[13] e û tenya wernîş[14] dîrî.

Bełam î base her le îre düay nîetyey, çün le peykerey zwanîman nimûneylîg peya bûn ki hewece dîrin we şîweyg tir şîew bikiryen.

  • Wegerd xueyew witya, “Merg îse xeylî asan tüenî bay e gyanim”.
  • Gerdełegüçanege ducare hat û petege wegerd xueyew
  • Le wext qise kirdin eger hewa le demew der biçû deň demî duris key.
  • Zeü wişkîg le dürew dyar bî.
  • Le Qesrew tyem, lîmû barim e.
  • Yane le esasew iştiba n.
  • Le małew zeň dem e pîd.
  • Banaşew beçke qaziłaxegan le tirsew lerz keftü e gyanyan.
  • Inca we şûxî wit e jinegey hetmen pyay qeşeňîg le řîew dîe û gûştegan da se ew.
  • Dîn awege dar mewzîg wegerd xueyew

Wextîg nûřîm e î nimûneyle, dünîm le düay desey naw nîşaney -ew we dî kiryey. Yanî le î nimûneyle, gerdnîş îme du beş dîrî, beşîgî nîşî e wer desey naw û beşegey tirî we şîwey piştlik[15] ya piştçem[16] likî e pişt desey naw. We zwan sadetir tüenîm büşîm le Kurdî kirmaşanî gerdnîşîg tir dîrîm ki nîşî e dewr desey naw. Her ew cure le eweł basege witîm, le zwannasî eřa î gerdnîşe naw dewrnîş hełwijardine.

Inca le axir î base tünîm büşîm Kurdî Kirmaşanî le bawet gerdnîşew herçend zûrim şîwey wernîşî dîrî, bełam nimûneyl fereyg îş hen eřaman bas le şîwey dewrnîşî ken. We î xatire tüenîm büşîm, Kurdî Kirmaşanî le bawet gerdnîş, hem wernîşî e û hem îş dewrnîşî.

[1] adposition

[2] word

[3] nominal complement

[4] preposition

[5] postposition

[6] circumposition

[7] Adpositional phrase

[8] head

[9] Noun phrase

[10] typology

[11] order

[12] linguistic corpus

[13] prepositional

[14] preposition

[15] suffix

[16] enclitic

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s